Technika-klasa VIb - 20.04.2020
Temat: Regulacje stosowane w urządzeniach technicznych
Przeczytaj temat z podręcznika od strony 220-223.
Link do e-podręcznika na platformie WSiPnet: https://app.wsipnet.pl/sc-194734/podreczniki/strona/139601
Nowe pojęcia: czujnik, regulator, mechanizm samoregulacyjny, Rozszerzalność cieplna.
Materiały do lekcji:
Cechą znamienną rozwoju techniki jest dążenie do zastępowania pracy człowieka pracą urządzeń. Ich konstruktorzy dążą do zapewnienia:
- niezawodności użytkowania;
- odporności na błędy użytkownika;
- rozwiązań elektronicznych w miejsce elektromechanicznych;
- dobrych parametrów użytkowych;
- niewielkich rozmiarów elementów i urządzeń;
- dobrej sprawności energetycznej.
Coraz częściej urządzenia techniczne nie wymagają żadnych działań ze strony człowieka – oczywiście poza ich włączeniem i ewentualnie wyłączeniem. Nazywamy je automatami. Są one wyposażone w różnego rodzaju czujniki i regulatory. Każda grupa automatów działa według pewnego programu i wykonuje zestaw kilku lub kilkudziesięciu powtarzających się czynności. Taką grupę urządzeń tworzą między innymi pralki automatyczne, które bez udziału użytkownika pobierają czystą wodę i proszek, powtarzają kilkakrotnie pranie, a następnie wykonują płukanie i odwirowują wodę.
Zadanie 4.1
Podaj trzy przykłady innych urządzeń działających według określonych programów. Zapisz je w zeszycie.
Inna grupa automatów obejmuje urządzenia kontrolujące i utrzymujące wartości parametrów na określonym poziomie. Poniżej pokazano przykład kontroli i utrzymywania poziomu wody w zbiorniku. Na rysunku przedstawionym z lewej strony człowiek obserwuje poziom wody i decyduje o jego uzupełnieniu. Na rysunku po prawej stronie cały proces odbywa się automatycznie, za pomocą czujnika (pływak i wskaźnik poziomu wody) oraz elementów regulacyjnych. Należy dodać, że w automatach czujnik i regulator często są tym samym urządzeniem.
Zapoznaj się ze schematem Pomiar poziomu wody oraz ze schematem blokowym mechanizmu samoregulującego.
Na rysunku zamieszczonym niżej jest pokazany zbiornik do spłukiwania toalety wraz z opisem wszystkich jego elementów.
Innym przykładem czujnika jest termoregulator (termostat) w żelazku, pozwalający na utrzymanie odpowiedniej temperatury.
Rolę regulatora temperatury (termostatu) odgrywa w żelazku bimetal. Jest to element wykonany z dwóch różnych metali – o różnym współczynniku rozszerzalności cieplnej.
Zadanie 4.2
Narysuj w zeszycie schemat blokowy żelazka.
Wykonaj w zeszycie zadanie 4.1, 4.2
Zrób zdjęcie notatki i zadaniom i wyślij poprzez platformę WSiPnet. https://app.wsipnet.pl/sc-194734/wall/index - Praca domowa
Źródło: platforma WSiPnet
