Technika-klasa Vb - 6.05.2020
| Odsłony: 808
Temat: Piasek i glina, czyli o szkle i ceramice
Lekcja pierwsza
Przeczytaj temat z podręcznika od strony 124-127.
Link do e-podręcznika na platformie WSiPnet: https://app.wsipnet.pl/sc-194732/podreczniki/strona/139581
Zapisz temat do zeszytu zapoznaj się z materiałem do lekcji i napisz notatkę.
Niemal każdy uwielbia wakacje nad morzem, ciepły piasek pod stopami, zabawy na plaży i kąpiele morskie. Bardzo dawno temu ktoś rozpalił wielkie ognisko na piasku. Później w popiele znalazł błyszczące kulki przypominające znane nam szkło.
Wszystkie plaże na Ziemi powstały pod wpływem uderzającej o skały wody, która rozdrobniła skały na małe ziarenka piasku. To piasek jest głównym surowcem, z którego wytwarza się szkło. Dzisiaj nie wyobrażamy sobie życia bez szkła. Zastosowanie szkła w przemyśle i w życiu codziennym jest duże i różnorodne. Piasek, soda, kamień wapienny i stłuczka szklana to składniki niezbędne do wytopu szkła. Szkło wytapia się w różnego typu piecach.
Zapoznaj się z etapami produkcji szkła.
Zapoznaj się następującymi terminami:
Piece donicowe – urządzenia służące do wytopu szkła wysoko gatunkowego (np. szkła technicznego) lub do otrzymywania wyrobów wytwarzanych ręcznie, krótkoseryjnie. W piecu tym można jednocześnie prowadzić wytop w 12 tyglach, czyli donicach.
Tygiel – naczynie z materiału odpornego na wysoką temperaturę, stosowane w laboratoriach i w przemyśle do topienia różnych substancji.
Piece wannowe – długie wanny szklarskie pracujące bez przerwy. W piecach tych wytapia się szkło przeznaczone na wyroby masowe, np. szkło płaskie (tafl e okienne), butelki, słoiki i szklanki.
Zapoznaj się z procesem produkcji butelek.
Wyroby, takie jak: butelki, słoiki, szklanki i kieliszki otrzymuje się przez modelowanie stopionego szkła w formach. Na rysunku pokazano proces produkcji butelek. W ten sposób formuje się też słoiki i szklanki.
Skomplikowany, ale także całkowicie zautomatyzowany jest proces wyrobu żarówek.
Proces wytwarzania szyb okiennych poznano w XIV wieku. Rzemieślnicy wydmuchiwali wówczas pojedyncze szyby zwane gomółkami szklanymi. Dobry szklarz mógł dzienne wydmuchać tylko około tuzina takich gomółek, dlatego w średniowieczu okna szklane były luksusem. Stopione szkło było wydmuchiwane w dużą bańkę za pomocą tzw. piszczela szklarskiego. Obecnie w ten sposób wyrabia się szkło artystyczne, a produkcja szkła okiennego jest zautomatyzowana.
Czy wiesz, że:
Szkło można barwić przez dodanie do niego w czasie topienia związków odpowiednich metali, np.:
- miedź barwi szkło na rubinowo;
- kobalt barwi na niebiesko;
- żelazo barwi na zielono;
- antymon barwi na żółto;
- mangan barwi na purpurowo.
Tak powstaje szkło kolorowe. Z kolorowych kawałków szkła komponowane są np. witraże.
Praca domowa dla chętnych
Zadanie 7.1
Przeanalizuj rysunek cyklu produkcyjnego szkła. W zeszycie opisz własnymi słowami fazy produkcyjne.
Zadanie 7.2
Dopasuj właściwe opisy do rodzajów szkła.
Pracę domową wyślij poprzez platformę WSiPnet - Praca domowa do 13.05.2020 r.